![\"il](\"https:\/\/www.o-p-i.fr\/7alire\/wp-content\/uploads\/padena_bioule1.jpg\" "\\"il")
Pel prumi\u00e8r c\u00f2p Padena mont\u00e8t sus l\u2019empond lo 6 de novembre de 1976 \u2026 apr\u00e8p d\u2019esser nascut plan pus l\u00e8u dins una grepia\u00a0* \u2026 e \u00f2c\u00a0!
\nLo personatge de Padena nasqu\u00e8t per far patientar lo mond entre dos plats dins l\u2019alberga \u00ab\u00a0 La grepia\u00a0\u00bb que sa femna, Josiana Daunis, teni\u00e1 a Pu\u00e8glauren\u00e7 dins Tarn \u2026 En aquel moment , Rob\u00e8rt Marti \u00e8ra un plan serios professor de castillan lo jorn e se fasi\u00e1 pitre, palhassa ( non\u00a0! Padena\u00a0!) lo ser \u2026e una partida de la nu\u00e8it \u2026 E lo fasi\u00e1 tan plan que \u00ab\u00a0lo mond veni\u00e1 de mai en mai pel espectacle que pel repais\u00a0!\u00a0La grepia\u00a0\u00bb \u00e8ra cofle ambe quatre meses d\u2019avan\u00e7a\u00a0!\u00a0\u00bb
\nAquel aniversari es l\u2019ocasion de rendre omenatge an aquel personatge extraordinari, aquel \u00ab\u00a0fenom\u00e8na\u00a0\u00bb que camina dempu\u00e8i trenta tres ans per tota l\u2019Occitania, del Roergue al Limosin, del Carcin a la Proven\u00e7a, de la val d\u2019Aran a las valadas italianas \u2026e quitament a Paris o a Luxemburg per far respirar l\u2019aire \u2026 trufandi\u00e8r a los qu\u2019an quitat lo pa\u00eds .
\nCal dire c\u00f2p sec, que se fasetz atencion l\u2019espectacle comen\u00e7a dins la sala \u2026 o gaireben en def\u00f2ra . Atal a un moment me trov\u00e8ri pr\u00e8p d\u2019una persona que disia a un \u00f3me bel tota l\u2019admiracion que portava a Padena \u00ab Es unic \u2026e lo con\u00e8issi plan , ten vos lo mostrarai quand arrivara\u00a0\u00bb \u2026 L\u2019\u00f2me bel avi\u00e1 l\u2019uelh que lusissi\u00e1 de roblardisa pu\u00e8i qu\u2019\u00e8ra lo quite Padena que pren un plaser pas possible de se mesclar al mond qu\u2019arriva \u2026 Mas coss\u00ed s\u2019apercebre que lo quidam plan distingat es lo besson del Padena ambe sa bereta ( e la famusa coeta \u2026pr\u00f2va d\u2019inteligencia\u00a0!) totjorn vissada sul cap, sa biauda qu\u2019a de mens en mens de color, sas caucetas de rubi desaparelhadas e sos \u00ab\u00a0Adidas\u00a0\u00bb \u2026\u00a0\u00ab\u00a0per far moderna\u00a0\u00bb ( \u00e7o ditz Padena\u00a0!)<\/p>\n
Sus l\u2019empond i a pas qu\u2019un drap\u00e8u occitan per dec\u00f2r \u2026 que Padena fa lo o pus l\u00e8u se fa \u00ab\u00a0colhon\u00a0\u00bb per promoure la lenga d\u2019\u00f2c al pr\u00e8p de mond que plan sovent pensan encara que \u00ab\u00a0pates\u00a0\u00bb e occitan son causas diferentas \u2026Ambe Padena tot se fa en finessa*\u00a0: lo sol titol nov\u00e8l de son espectacle ont es que figura lo mot \u00ab\u00a0occitan\u00a0\u00bb fa que ara los qu\u2019an totjorn cregut que Padena \u00ab\u00a0patesava\u00a0\u00bb comen\u00e7a de pausar la question \u00ab\u00a0 Mas al\u00e8ra .. Padena parla pat\u00e9s \u2026 o occitan\u00a0?\u00a0\u00bb
\nNascut dins lo pat\u00e9s, Rob\u00e8rt Marti s\u2019es metut al servici de sa lenga mairala per la valorisar, li tornar rendre totas sas letras de noblessa, \u00ab\u00a0per derevelhar lo mond occitan dabans que dulvide la cultura origin\u00e8la que li ven del fond dels atges\u00a0\u00bb. En def\u00f2ra de \u00ab\u00a0padenejar\u00a0\u00bb , mena plan d\u2019autras accions\u00a0: professor d\u2019occitan, conferenci\u00e8r, president nacional de l\u2019IEO pendant onze annadas, creator d\u2019 IDECO, e ara es a la sorga del comitat de creacion de l\u2019Ostal Bodon , una realisacion remirable ( que n\u2019en tornar\u00e8m parlar ) que va dubrir a Crespin ( Avairon ) a la prima 2010 .
\n* De segur parlar de \u00ab\u00a0finessa\u00a0\u00bb per Padena p\u00f2t derengar los que pensan qu\u2019es \u00ab\u00a0grossi\u00e8r\u00a0\u00bb \u2026 Grossi\u00e8r\u00a0? non\u00a0! Truculent\u00a0? \u00f2c\u00a0! Son monol\u00f2g es claufit de mots granats , pint\u00f2rescs per tradusir son sens plan ponchut de l\u2019observacion \u2026 E Padena al moment que , quitant la bereta s\u2019en t\u00f2rna esser Rob\u00e8rt Marti, explica a la fin de sa sublime prestacion \u00ab\u00a0un p\u00f2ble n\u2019e adult que quand es capable de se trufar d\u2019el, mas solament quand lo p\u00f2t far dins sa lenga.\u00a0\u00bb.
\nL\u2019occitan qu\u2019apar\u00e8is en prumi\u00e8r coma una lenga parlada ( pel mond del campestre que diguns lor digu\u00e8t jamai que los Trobadors l\u2019ecriv\u00e8ron e qu\u2019\u00e8ra la lenga de las corts realas d\u2019Eur\u00f2pa), es una lenga maravilhosa per far de j\u00f2cs de mots\u00a0: per sa riquesa e sa precision ( se parla de \u00ab\u00a0mots imag\u00e9s\u00a0\u00bb e se ditz sovent que se p\u00f2t pas revirar \u2026 Que si\u00a0! mas es vertat qu\u2019un sol mot en occitan demanda una revirada ambe una plan longa frase. Coma l\u2019explivava Frederic Cairon dins una de sa cronica radi\u00f2fonica \u00ab\u00a0 Un te\u00e7on s\u2019es amorrat\u00a0? pas besonh de balhar d\u2019autras explicacions. Comprendretz que s\u2019es pas acholat. Un \u00f2me s\u2019es alacat\u00a0? Lo vesetz espandit al mitan del chap\u00f2t. Espatarrat\u00a0? cambas alargadas e braces en crotz.\u00a0\u00bb ).
\nPendant doas oras Padena emplena l\u2019empond ambe una fola de personatges \u2026 virtuals \u2026 mas que los detalhs de las descripcions fan veser plan melhor benl\u00e8u que s\u2019\u00e8ran vertadi\u00e8rament aqu\u00ed perque es segur qu\u2019ariam pas l\u2019uelh tan avisat per veser tot \u00e7\u00f2 que nos descritz lo Padena qu\u2019es equipat d\u2019un colimator malicios \u2026e se per cas los mots e l\u2019intonacion sufisian pas i ajusta un fum de mimicas e de fac\u00e8cias, de bofonadas \u2026 Atal quitament los que comprenan pas plan la lenga podan pas escapar a la vaga de rire baug general que bolega la sala dins una complicitat que se fa tre las prumi\u00e8ras minutas .
\nLa comunicacion se fa c\u00f2p sec\u00a0: Padena es un grand seductor\u00a0! E lo c\u00f2p de f\u00f2lser ( de tron) arriva a cada espectacle ambe un public \u2026 \u00ab\u00a0 que vielhis pas, s\u2019estona Rob\u00e8rt Marti , dempu\u00e8i la debuta mon public a totjorn lo m\u00e8ma atge , entre 30\/35 e 80 ans\u00a0 al\u00e8ra es una escansen\u00e7a per i\u00e8u per que fa qu\u2019ai l\u2019impression de ne pas vielhir pas tan pauc\u00a0!\u00a0\u00bb
\nSe digu\u00e8t que Padena \u00e8ra lo Coluche occitan \u2026 e se disiam pus l\u00e8u que Coluche \u2013 e Fernand Raynaud ammassats \u2013 son lo Padena \u2026 franc\u00e9s\u00a0?
\nN.V.F .
\n( 1) lo nom de l\u2019associacion es volontariament bilingue per traduisir l\u2019esperit d\u2019escambi d\u2019aquela associacion entre los locutors naturals e los que mestresan pas la lenga d\u2019\u00f2c \/ l\u2019occitan mas tanben per respectar los descendants de Fr\u00e9deric Cairon que recon\u00e8issan pas lor nom ( \u00ab\u00a0Cayrou\u00a0\u00bb) dins la grafia occitana \u00ab\u00a0Cairon\u00a0\u00bb) .<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"